{"id":2743,"date":"2019-04-17T14:17:28","date_gmt":"2019-04-17T11:17:28","guid":{"rendered":"http:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/?p=2743"},"modified":"2022-04-04T14:20:16","modified_gmt":"2022-04-04T11:20:16","slug":"basindan-cumhuriyet-gazetesi-prof-dr-erinc-yeldan-sermayenin-yeni-saldirisi-kidem-tazminati-fona-donusturulsun","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/2019\/04\/17\/basindan-cumhuriyet-gazetesi-prof-dr-erinc-yeldan-sermayenin-yeni-saldirisi-kidem-tazminati-fona-donusturulsun\/","title":{"rendered":"Bas\u0131ndan &#8211; Cumhuriyet Gazetesi &#8211; Prof. Dr. Erin\u00e7 Yeldan- Sermayenin Yeni Sald\u0131r\u0131s\u0131: K\u0131dem Tazminat\u0131 Fona D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcls\u00fcn"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Berat Albayrak\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u201cYeni Ekonomi Program\u0131 Yap\u0131sal D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Ad\u0131mlar\u0131 2019\u201d metni i\u015fveren \u00f6rg\u00fctlerince co\u015fkuyla kar\u015f\u0131land\u0131. \u0130stanbul Ticaret Odas\u0131, dokuz adet slayttan olu\u015fan sunum metnini \u201cyap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131mlar\u0131n\u0131n reformist bir akl\u0131n yans\u0131mas\u0131\u201d olarak nitelerken; \u0130stanbul Ticaret Borsas\u0131, \u201cher ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir devrim niteli\u011findeki a\u00e7\u0131klama i\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131n beklentilerinin \u00fczerindedir\u201d yorumunu dile getirmekteydi. T\u00fcm Sanayici ve \u0130\u015f Adamlar\u0131 Derne\u011fi (T\u00dcMS\u0130AD) da \u201ca\u00e7\u0131klanan reform paketi T\u00fcrkiye ekonomisinin 2019\u2019daki rotas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n beklentilerinin kar\u015f\u0131layan arg\u00fcmanlardan olu\u015fuyor\u201d s\u00f6zleriyle \u201cdengelenme\u201d diye an\u0131lan s\u00fcrece ili\u015fkin stratejik umutlar\u0131n\u0131 yans\u0131t\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130stanbul Sanayi Odas\u0131 ise \u201c&#8230; a\u00e7\u0131klanan yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131mlar\u0131 (ile) uzun vadeli tasarruflar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek ad\u0131na yap\u0131lacak en \u00f6nemli hamlelerden birinin de k\u0131dem tazminat\u0131 reformu oldu\u011funu dile getiriyoruz (ve) T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131 olan uzun vadeli fon birikimine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok anlaml\u0131 ve de\u011ferli buluyoruz\u201d diyerek sermaye kesiminin ana d\u00fc\u015f\u00fcncesini vurgulamaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7ekte ise a\u00e7\u0131k i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 15\u2019e yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131, enflasyonun y\u00fczde 20 d\u00fczeyinde s\u00fcregeldi\u011fi ve d\u00f6viz piyasalar\u0131nda belirsizlik ve dalgalanmalar\u0131n \u015fiddetlendi\u011fi mevcut ko\u015fullarda T\u00fcrkiye sermayesinin kendi i\u00e7 dinamikleriyle ve g\u00fcd\u00fck birikim yap\u0131s\u0131yla bu krizi atlatmas\u0131 son derece zor g\u00f6z\u00fckmektedir. Krizin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerden bu yana ya\u015fanan i\u015ften \u00e7\u0131karmalar ve reel \u00fccretlerdeki gerilemeler, sermaye s\u0131n\u0131f\u0131na krizi atlatabilecek derecede yeterli bir tasarruf sa\u011flamaktan uzakt\u0131r. Sermaye \u00e7evreleri krizi f\u0131rsat bilerek yepyeni bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na girmi\u015f durumdad\u0131r: K\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sermaye \u00f6rg\u00fctlerinin ve s\u00f6zc\u00fclerinin savlar\u0131na g\u00f6re T\u00fcrk sanayisi mevcut ko\u015fullarda k\u00fcresel ekonomide rekabet \u015fans\u0131 yakalayabilmek i\u00e7in k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fcnden kurtar\u0131lmal\u0131d\u0131r; k\u0131dem tazminat\u0131 y\u00fck\u00fc i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasalar\u0131nda \u201ckat\u0131l\u0131k\u201d yaratmakta ve istihdam\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemektedir; zaten i\u015fsizlik sigortas\u0131 kurulmu\u015f iken i\u015f\u00e7ilere ayr\u0131ca k\u0131dem tazminat\u0131 sa\u011flanmas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli bir nedeni kalmam\u0131\u015ft\u0131r; vs. vs&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu savlar, 1936 y\u0131l\u0131nda 3008 say\u0131l\u0131 yasayla y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f olan k\u0131dem tazminat\u0131 \u00fczerine hukuk sistemimizde yarat\u0131lm\u0131\u015f olan bo\u015fluklar\u0131 ve kavram karga\u015fas\u0131n\u0131 f\u0131rsat bilerek \u00f6zenle \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmektedir. Oysa k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n amac\u0131n\u0131n ve tarifinin do\u011fru yap\u0131lmas\u0131 durumunda, bu savlar\u0131n ger\u00e7eklerden ne kadar uzak oldu\u011funu g\u00f6rmek ve ard\u0131nda yatan ana g\u00f6r\u00fc\u015flerin asl\u0131nda sermaye kesiminin krizden en az zararla \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek i\u00e7in \u201cdengelenme\u201d diye an\u0131lan s\u00fcrecin bedelini emek\u00e7i s\u0131n\u0131flara y\u0131kmaktan ibaret oldu\u011funu anlamak hi\u00e7 de g\u00fc\u00e7 de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her \u015feyden \u00f6nce, k\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n ana amac\u0131 hat\u0131rlanmal\u0131d\u0131r: \u201cK\u0131dem tazminat\u0131, k\u0131demlili\u011fin \u00f6d\u00fcllendirilmesi ve i\u015fba\u015f\u0131nda y\u0131pranman\u0131n tazminidir\u201d. Zira i\u015f\u00e7inin \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken \u00fcretime yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 nedeniyle alm\u0131\u015f oldu\u011fu \u00fccret hi\u00e7bir zaman katk\u0131s\u0131n\u0131n tam kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olamaz. Bunun \u00f6tesinde, i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bedenen ve fiziksel olarak bir kayba u\u011frar. K\u0131dem tazminat\u0131 bir bak\u0131ma bu y\u0131pranman\u0131n ve i\u015fyerine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fona devri ve BES ile birle\u015ftirilerek zorunlu bir finansal birikim modeline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00f6nerisi bir yandan emek\u00e7ilerin gelirleri \u00fczerinden yeni bir el koyma ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn per\u00e7inlenmesi anlam\u0131na gelirken, bir yandan da \u00f6z kaynaklar\u0131 t\u0131kanm\u0131\u015f olan yerel finans sermaye \u00f6rg\u00fctlerine yeni taze kaynaklar yaratmay\u0131 ve bu \u00e7arp\u0131k rant d\u00fczenine yeni aktar\u0131mlar kurgulamay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sermaye \u00f6rg\u00fctleri her\u015feyden \u00f6nce \u201cT\u00fcrkiye ekonomisinin s\u00fcregelen b\u00fcy\u00fck durgunluk s\u00fcrecinden ni\u00e7in en \u015fiddetli etkilenen ekonomi oldu\u011fu\u201d sorusunu kendilerine sormalar\u0131 gerekmektedir. T\u00fcrkiye ekonomisi \u00f6zellikle IMF ile Yak\u0131n \u0130zleme Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 1998\u2019den sonra giderek h\u0131zlanarak bir ucuz ithalat ve spek\u00fclasyon cennetine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f durumdad\u0131r. \u201c\u0130hracata y\u00f6nelik inovasyoncu ekonomi\u201d, \u201cAvrasya\u2019n\u0131n sanayi \u00fcretim \u00fcss\u00fc\u201d, \u201cD\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc normlar\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131k\u201d, \u201cetkin ve y\u00f6neti\u015fimci devlet\u201d gibi cilal\u0131 s\u00f6zlerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bu yeni-emperyalist sald\u0131r\u0131n\u0131n aktif bir \u00f6\u011fesi konumunda olan ulusal sermaye \u00f6rg\u00fctlerinin \u015fimdi krizi f\u0131rsat bilerek emek\u00e7ilerin kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131na kar\u015f\u0131 giri\u015ftikleri sald\u0131r\u0131lar\u0131n me\u015fru hi\u00e7bir yan\u0131 yoktur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cK\u0131dem tazminat\u0131n\u0131n fona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek BES\u2019e dahil edilmesi\u201d \u00f6nerisi bir yap\u0131sal reform unsuru de\u011fil; do\u011frudan do\u011fruya yerel sermaye s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n krizi bir f\u0131rsat bilerek stratejik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi arzular\u0131n\u0131n somut bir uzant\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">17.04.2019<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hazine ve Maliye Bakan\u0131 Berat Albayrak\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u201cYeni Ekonomi Program\u0131 Yap\u0131sal D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Ad\u0131mlar\u0131 2019\u201d metni i\u015fveren \u00f6rg\u00fctlerince co\u015fkuyla kar\u015f\u0131land\u0131. \u0130stanbul Ticaret Odas\u0131, dokuz adet slayttan olu\u015fan sunum metnini \u201cyap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ad\u0131mlar\u0131n\u0131n reformist bir akl\u0131n yans\u0131mas\u0131\u201d olarak nitelerken; \u0130stanbul Ticaret Borsas\u0131, \u201cher ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bir devrim niteli\u011findeki a\u00e7\u0131klama i\u015f d\u00fcnyam\u0131z\u0131n beklentilerinin \u00fczerindedir\u201d yorumunu dile getirmekteydi. T\u00fcm Sanayici [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2406,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":{"source_name":"","source_url":"","via_name":"","via_url":"","override_template":"0","override":[{"template":"1","single_blog_custom":"","parallax":"1","fullscreen":"1","layout":"right-sidebar","sidebar":"default-sidebar","second_sidebar":"default-sidebar","sticky_sidebar":"1","share_position":"top","share_float_style":"share-monocrhome","show_share_counter":"1","show_view_counter":"1","show_featured":"1","show_post_meta":"1","show_post_author":"1","show_post_author_image":"1","show_post_date":"1","post_date_format":"default","post_date_format_custom":"Y\/m\/d","show_post_category":"1","show_post_reading_time":"0","post_reading_time_wpm":"300","show_zoom_button":"0","zoom_button_out_step":"2","zoom_button_in_step":"3","show_post_tag":"1","show_prev_next_post":"1","show_popup_post":"1","number_popup_post":"1","show_author_box":"0","show_post_related":"0","show_inline_post_related":"0"}],"override_image_size":"0","image_override":[{"single_post_thumbnail_size":"crop-500","single_post_gallery_size":"crop-500"}],"trending_post":"0","trending_post_position":"meta","trending_post_label":"Trending","sponsored_post":"0","sponsored_post_label":"Sponsored by","sponsored_post_name":"","sponsored_post_url":"","sponsored_post_logo_enable":"0","sponsored_post_logo":"","sponsored_post_desc":"","disable_ad":"0"},"jnews_primary_category":{"id":""},"jnews_social_meta":{"fb_title":"","fb_description":"","fb_image":"","twitter_title":"","twitter_description":"","twitter_image":""},"jnews_override_counter":{"override_view_counter":"0","view_counter_number":"0","override_share_counter":"0","share_counter_number":"0","override_like_counter":"0","like_counter_number":"0","override_dislike_counter":"0","dislike_counter_number":"0"},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2743","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2743","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2743"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2744,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2743\/revisions\/2744"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2406"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/belediyeis.org.tr\/merkez\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}